အသည်းရောင်အသားဝါ A ပိုးသည် အစားအသောက်နှင့် ရေမှတစ်ဆင့် ကူးစက်တတ်ပြီး၊ သေချာစွာ အနားယူကာ အစားအသောက် ဆင်ခြင်ပါက လုံးဝ အမြစ်ပြတ် ပျောက်ကင်းနိုင်သော ရောဂါဖြစ်ပါသည်။

အသည်းရောင်အသားဝါ A ပိုး (Hepatitis A) လူနာများအတွက် နေထိုင်စားသောက်မှု လမ်းညွှန်

ရောဂါဖြစ်နေချိန်တွင် အသည်းသည် ရောင်ရမ်းနေပြီး အလုပ်ကောင်းစွာ မလုပ်နိုင်သဖြင့် အသည်းကို ဝန်မပိစေမည့် အစားအသောက်များကို ရွေးချယ်စားသုံးရန် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။

၁။ အစားအသောက် လမ်းညွှန် (Dietary Guidelines)

❌ လုံးဝ (လုံးဝ) ရှောင်ကြဉ်ရမည့် အရာများ

  • အရက် နှင့် ဘီယာ: အသည်းကို တိုက်ရိုက် ထိခိုက်ပျက်စီးစေသဖြင့် ရောဂါဖြစ်နေစဉ်နှင့် ရောဂါပျောက်ကင်းပြီး အနည်းဆုံး ၆ လ အတွင်း လုံးဝ မသောက်ရပါ။
  • အဆီအဆိမ့် နှင့် ကြော်စာများ: အသည်းရောင်နေချိန်တွင် အဆီကို ချေဖျက်ရန် အလွန်ခက်ခဲပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဝက်သား၊ မြေပဲ၊ ဆီပြန်ဟင်းများ၊ အကြော်အလှော်များ၊ ထောပတ်၊ အုန်းနို့ နှင့် ကြက်အရေခွံတို့ကို တင်းကျပ်စွာ ရှောင်ပါ။ (အဆီစားမိပါက ပျို့အန်ခြင်း ပိုဆိုးတတ်ပါသည်)။
  • အပူအစပ် နှင့် အစာမာများ: အစာကြေခဲသော ကောက်ညှင်း၊ မုန့်ဟင်းခါး နှင့် ငရုတ်သီး အစပ်လွန်ကဲသော အစာများကို ရှောင်ပါ။

✅ ဦးစားပေး စားသုံးသင့်သော အစားအစာများ

  • ကစီဓာတ် (Carbohydrates): အသည်းအတွက် အဓိက ခွန်အားဖြစ်စေပါသည်။ ဆန်ပြုတ်၊ ထမင်းပျော့ပျော့၊ ပေါင်မုန့်၊ ကွေကာအုပ် တို့ကို စားပေးပါ။
  • ချိုသော အရည်များ: အစားစားချင်စိတ် မရှိချိန်၊ ပျို့အန်နေချိန်တွင် အားမပြတ်စေရန် ဂလူးကို့စ် (Glucose) ရည်၊ ကြံရည် (သန့်ရှင်းရန် အရေးကြီးသည်)၊ သံပုရာရည်၊ အုန်းစိမ်းရည်၊ ဖရဲသီးဖျော်ရည် နှင့် သစ်သီးယိုများ စားသုံးပေးနိုင်ပါသည်။
  • အသားဓာတ် (အဆီလွတ်): ကြက်ဥအကာ၊ ငါးကင် (သို့) ငါးပေါင်း၊ ကြက်သား (အရေခွံလွတ်) တို့ကို အဆီမပါဘဲ ပြုတ်/ပေါင်း၍ စားနိုင်ပါသည်။
  • နည်းနည်းနှင့် မကြာခဏစားပါ: တစ်ခါတည်း အများကြီးစားလျှင် ရင်ပြည့်ပြီး အန်တတ်သဖြင့် တစ်နေ့လျှင် ၅ ကြိမ်၊ ၆ ကြိမ်ခွဲ၍ နည်းနည်းစီ စားပေးပါ။

၂။ နေထိုင်မှုပုံစံနှင့် တစ်ကိုယ်ရေ သန့်ရှင်းရေး (Lifestyle & Hygiene)

A ပိုးသည် မစင်မှတစ်ဆင့် အစားအသောက်ထဲသို့ ရောက်ရှိ ကူးစက်တတ်သဖြင့် သန့်ရှင်းရေးသည် အရေးအကြီးဆုံး ဖြစ်ပါသည်။

  • 🛌 အနားယူခြင်း (Bed Rest): အသည်းပြန်လည်ကောင်းမွန်ရန် လုံလောက်သော အနားယူမှု လိုအပ်ပါသည်။ အလုပ်ကြမ်းလုပ်ခြင်း၊ အလေးအပင်မခြင်း၊ ပြင်းထန်သော လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းများကို ရောဂါမပျောက်မချင်း ရှောင်ကြဉ်ပါ။
  • 🧼 လက်ဆေးခြင်း: အိမ်သာတက်ပြီးတိုင်း၊ အစားမစားမီနှင့် အစာမပြင်ဆင်မီတိုင်း လက်ကို ဆပ်ပြာနှင့် ရေအသုံးပြု၍ စက္ကန့် ၂၀ ကြာအောင် စနစ်တကျ ဆေးကြောပါ။
  • 🍽️ သီးသန့်သုံးစွဲခြင်း: လူနာသုံးသော ပန်းကန်၊ ခွက်၊ ဇွန်းများကို အခြားသူများနှင့် ရောနှောမသုံးဘဲ သီးသန့်ထားကာ ဆပ်ပြာဖြင့် ပြောင်စင်အောင် ဆေးကြောပါ။

၃။ ဆေးဝါး သတိပြုရန် (Medication Precautions)

  • ဆေးဝါးများ – အသည်းကို ပိုမိုထိခိုက်တတ်သော ဆေးဝါးများရှိသဖြင့် ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်နှင့်အညီသာ ဆေးဝါးများကို သုံးစွဲသင့်သည်။
  • တိုင်းရင်းဆေး/အမြစ်ဆေးများ: အသည်းပျက်စီးမှုကို ပိုမိုမြန်ဆန်စေတတ်သဖြင့် သွေးဆေး၊ အမြစ်ဆေး၊ တိုင်းရင်းဆေးများကို လုံးဝ မသောက်ပါနှင့်။

⚠️ အရေးပေါ် အခြေအနေ (ချက်ချင်း ဆရာဝန်နှင့် ပြန်ပြရန်)

အောက်ပါလက္ခဏာများထဲမှ တစ်ခုခုဖြစ်လာပါက နီးစပ်ရာဆေးရုံ/ဆေးခန်းသို့ ချက်ချင်း ပြန်သွားရပါမည်-

၁။ အလွန်အမင်း မှိန်းနေခြင်း (သို့မဟုတ်) ဂနာမငြိမ်ဖြစ်ခြင်း၊ စကားပြော ကယောင်ကတမ်း ဖြစ်လာခြင်း။

၂။ အစားလုံးဝ စားမရအောင် အဆက်မပြတ် အန်နေခြင်း။

၃။ ဝမ်းဗိုက် (အထူးသဖြင့် ညာဘက်နံရိုးအောက်) အလွန်အမင်း ထိုးအောင့်လာခြင်း။

၄။ ဆီးအရောင် လက်ဖက်ရည်ကျကြမ်းရောင် (သို့) ကိုလာရောင်ကဲ့သို့ အလွန်ရင့်လာပြီး သတိလစ်ချင်သလို ဖြစ်လာခြင်း။