သွေးတိုးရောဂါ (Hypertension) အတွက် မြန်မာ့အစားအသောက် လမ်းညွှန်
သွေးတိုးရောဂါကို ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် အဓိက လျှို့ဝှက်ချက်မှာ “အငန် (ဆား) ကို လျှော့စားပြီး၊ အသီးနှင့် အရွက်များကို များများစားခြင်း” ပင် ဖြစ်ပါသည်။
❌ အထူးရှောင်ကြဉ်ရမည့် မြန်မာအစားအစာများ (ဆိုဒီယမ်/ဆားဓာတ် များလွန်းသောအရာများ)
မြန်မာတို့၏ ဟင်းချက်စတိုင်တွင် အငန်ဓာတ်ပါဝင်မှု အလွန်များပြားသဖြင့် အောက်ပါတို့ကို အထူးဆင်ခြင်ရပါမည်။
၁။ ငပိ နှင့် ငံပြာရည် အမျိုးမျိုး: * ငပိရည်ကျို၊ ငါးပိကောင်၊ ပုစွန်ငပိ၊ ပဲငံပြာရည်၊ ခရုဆီ၊ မှိုဆီ။
- (အစားထိုးရန် – ဟင်းအရသာပေါ်စေရန် ငံပြာရည်အစား သံပုရာရည်၊ မန်ကျည်းရည် ကဲ့သို့သော အချဉ်ဓာတ်ကို သုံးပါ)
၂။ အခြောက်အကြော် နှင့် အချဉ်တည်ထားသော အစားအစာများ:
- ငါးခြောက်၊ ပုစွန်ခြောက်၊ ငါးပိကောင်ကြော်။
- မုန်ညင်းချဉ်၊ သရက်သီးသနပ်၊ သံပုရာသီးသနပ်၊ ပဲတီချဉ်။
၃။ လက်ဖက် နှင့် အဆာပြေ သွားရည်စာများ:
- စီးပွားဖြစ် ရောင်းချသော လက်ဖက်နှပ်များတွင် ဆားနှင့် အချိုမှုန့် အလွန်များစွာ ပါဝင်ပါသည်။
- အာလူးကြော်၊ နေကြာစေ့ (ဆားလှော်)၊ အသင့်စား ခေါက်ဆွဲခြောက်ထုပ်များ (မာလာရှမ်းကော၊ ကြာဆံဟင်း ရယ်ဒီမိတ်ထုပ်များ)။
၄။ အရသာမှုန့်များ:
- အချိုမှုန့်၊ ကြက်သားမှုန့်၊ ဟင်းခတ်မှုန့် အမျိုးမျိုး။ (၎င်းတို့တွင် ဆားဓာတ် (Sodium) အလွန်များစွာ ပါဝင်ပါသည်)
✅ နေ့စဉ် ဦးစားပေး စားသုံးသင့်သော အစားအစာများ
၁။ ပိုတက်ဆီယမ် (Potassium) ကြွယ်ဝသော သစ်သီးများ:
- သွေးကြောများကို ကျယ်စေပြီး သွေးပေါင်ကျစေပါသည်။
- ငှက်ပျောသီး (ဖီးကြမ်း)၊ ဖရဲသီး၊ သင်္ဘောသီး၊ လိမ္မော်သီး၊ အုန်းစိမ်းရည် (ဆီးချိုမရှိလျှင် သောက်နိုင်ပါသည်)။
၂။ ဟင်းသီးဟင်းရွက် နှင့် အရွက်များ:
- ကန်စွန်းရွက်၊ ဒန့်သလွန်ရွက်၊ ဟင်းနုနွယ်၊ ချဉ်ပေါင်ရွက်၊ ခရမ်းချဉ်သီး၊ ဗူးသီး။
- တစ်နပ်လျှင် ဟင်းသီးဟင်းရွက် ပန်းကန်လုံး တစ်လုံးစာ ပါဝင်အောင် စားပါ။
၃။ အသားဓာတ် နှင့် ပဲအမျိုးမျိုး:
- ကြက်သား (အရေခွံဖယ်စားပါ)၊ ရေချို/ရေငန် ငါးအမျိုးမျိုး (ငါးမြစ်ချင်း၊ ငါးကြင်း စသည်)။
- ပဲတီစိမ်း၊ ကုလားပဲ၊ ပဲနီလေး စသည့် ပဲအမျိုးမျိုးကို တစ်ပတ်လျှင် ၃ ကြိမ်ခန့် စားပေးပါ။ အနီရောင်အသား (ဝက်၊ အမဲ) ကို လျှော့စားပါ။
၄။ ကစီဓာတ် (ထမင်း):
- ဆန်ကြမ်း၊ ဆန်လုံးညို စားနိုင်လျှင် အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။ အဖြူရောင်ဆန်ကို စားမည်ဆိုပါက ပမာဏကို လျှော့စားပါ။
🍲 နေ့စဉ် ဟင်းချက်ပြုတ်ရာတွင် လိုက်နာရန် အကြံပြုချက်များ
- ဆား အတိုင်းအတာ: တစ်နေ့လုံး စားသုံးသော ဆားပမာဏသည် လက်ဖက်ရည်ဇွန်း ၁ ဇွန်း (5 grams) ထက် မပိုရပါ။
- သဘာဝ အနံ့အရသာများကို သုံးပါ: ဟင်းချိုဖြစ်စေရန် အချိုမှုန့်သုံးမည့်အစား ကြက်သွန်ဖြူ၊ ကြက်သွန်နီ၊ ဂျင်း (ချင်း)၊ စပါးလင်၊ ငရုတ်ကောင်း၊ နံနံပင် တို့ကို ပိုမိုအသုံးပြုပါ။
- စားပွဲတင်ဆားဘူး ဖယ်ရှားပါ။
- အပြင်စာ လျှော့စားပါ: မုန့်ဟင်းခါး၊ အုန်းနို့ခေါက်ဆွဲ စသည့် ပြင်ပဆိုင်များမှ အစားအစာများတွင် ဟင်းရည်ချိုစေရန် ဆားနှင့် အချိုမှုန့် အများအပြား ထည့်တတ်သဖြင့် တတ်နိုင်သမျှ အိမ်တွင်သာ ချက်စားပါ။
